Eski mobilyaları değerlendirmek amacıyla uygulanan berjer geri dönüşüm fikirleri iskelet kontrolünden dolgu yoğunluğuna kadar uzanan pratik adımlardan oluşur. Başarılı bir tekli koltuk yenileme çalışması ancak taşıyıcı aksamın sağlamlığı, elastik kolonların gerginliği, dolgu yoğunluğu ve uygun döşeme metotlarının bir arada uygulanmasıyla kullanışlı olur. Görsel olarak yapılan değişimlerin kalıcı olması için alt donanımın sağlamlaştırılması gerekir.
İskelet gevşek kalırsa, oturma alanındaki kolon şeritleri sarkar veya sünger çökerse en kaliteli kumaş bile kısa sürede pot yapmaya başlar. Bu bozulma oturma konforunu bozarken koltuğun çok kısa sürede tekrar yıpranmış görüntüsüne dönmesine yol açar. Evde yapılacak berjer yenileme aşamalarında her adımın marangozluk kurallarına göre planlanması, uzun yıllar dayanacak bir sonuç almanın ilk şartıdır. Bu nedenle eski berjer kaplama ve berjer döşeme yenileme adımlarına başlamadan önce mobilyanın her parçasını derinlemesine incelemek gerekir.
Eski Berjerleri Yenilemeye Başlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Döşeme yenileme aşamalarının ilk adımı kumaş beğenmek değil, taşıyıcı iskeletin kondisyonunu ölçmektir. Başarılı bir kendin yap berjer yenileme çalışması için öncelikle koltuğun alt toz astarı sökülmeli ve iç kısımdaki ahşap birleşim yerleri kontrol edilmelidir. Koltukta sallanma, gıcırdama veya ayak bağlantılarında gevşeme varsa döşemeye geçmek uygun bir sıra değildir.
Ahşap birleşim yerlerindeki eski tutkal kalıntıları raspa yardımıyla kazınmalı, ardından poliüretan ahşap tutkalı sürülerek parçalar bir araya getirilmelidir. Tutkalın sağlam tutması için birleşim yerleri işkence aletleriyle sıkıştırılarak en az 24 saat boyunca bekletilmelidir. Presleme yapılmadan sadece tutkal sürüp bırakmak, üzerine yük bindiğinde ahşabın yeniden ayrılmasına neden olur.
Diğer bir önemli kontrol noktası ise oturum altındaki elastik kolon şeritleridir. Kolonlar gevşemişse veya aşağı doğru sarkar durumdaysa eski şeritler sökülüp yenileriyle değiştirilmelidir. En az 7 santimetre genişliğe sahip elastik kolon şeritleri, kolon gerdirme aparatı yardımıyla son sınırına kadar gerdirmeli ve zımbalanmalıdır. Kolonlar gevşek bırakıldığında yapılacak olan berjer sünger değişimi etkisini yitirir ve minder çok kısa sürede tekrar aşağı çöker. Bu aşamada yapılan uygun müdahaleler, eski koltuk geri dönüşüm çalışmalarının ömrünü birebir etkiler.
Berjer Kumaş Seçimi ve Kaplama Yöntemleri
Kaplama aşamasında uygun döşemelik kumaş seçimi yapmak, yenilenen mobilyanın temizlik kolaylığını ve kullanım süresini ciddi ölçüde uzatır. Sık kullanılan salonlarda kullanılacak kumaşların aşınma dayanımını gösteren Martindale test değerinin minimum 20.000 devir olması önerilir. İnce dokulu dekoratif kumaşlar veya perde tekstilleri döşeme gerilimine dayanamayarak dikiş yerlerinden yırtılabilir. Farklı döşemelik kumaş türleri arasından seçim yaparken kumaşların dokusal özelliklerini iyi analiz etmek gerekir.
Şönil kumaşlar yumuşak dokusuyla evde dikiş yapacaklara hata payı bırakır. Kadife kumaşlar tok görünümleriyle ağır durur fakat döşeme yönünün her parçada aynı tarafa bakması gerekir. Leke tutmayan tay tüyü kumaşlar kolay temizlik vadederken keten dokulu kumaşlar doğal bir duruş sağlar ancak esneme payı yüksek olduğundan gerdirme esnasında daha dikkatli olunmalıdır.
Standart ölçülerdeki bir tekli koltuk için ortalama 3 ila 5 metre kumaş tedarik edilmelidir. Eğer ekose, kazayağı veya büyük çiçekli desenler kullanılacaksa desenlerin birbiriyle eşleşebilmesi adına kumaş metrajına yüzde 15 ile yüzde 20 oranında fire payı eklenmelidir.
Kaplama esnasında kumaş rastgele çekilmemeli, önce sırt ve oturumun orta noktalarından geçici zımbalar atılmalı, ardından kenarlara doğru eşit kuvvetle gerilerek kalıcı montaj yapılmalıdır. Güçlü bir tutuş için zımba tabancası ile koltuk kaplama yaparken tabanca açısı ahşap yüzeye 45 derece olacak şekilde ayarlanmalıdır. Ev tipi tabancalarda 8 milimetre veya 10 milimetre uzunluğundaki zımba telleri kumaşı iskelete sabitlemek için yeterli gücü sağlar. Bu aşamada uygulanacak uygun yöntemler evde berjer kaplama nasıl yapılır sorusunun pratik uygulamasını gösterir.
Ahşap İskelet Boyama ve Cila Uygulaması Nasıl Yapılır?
Koltuğun kollarında, ayaklarında veya sırt çıtalarında bulunan ahşap kısımların boyanması aşamasında pürüzsüz bir zemin hazırlamak gerekir. Eski vernik, kir veya cila tabakası tamamen sökülmeden boyaya geçilirse yeni katman kısa sürede kabuk şeklinde soyulur. Bu engeli aşmak için uygun berjer ahşap zımparalama sırası takip edilmelidir.
Kalın vernik tabakasını sökmek için işe 120 veya 150 grit kalınlığında zımpara kağıdıyla başlanmalıdır. Yüzey pürüzlerinden arındıktan sonra son düzleştirme için 220 veya 240 grit ince zımpara ile yüzey üzerinden geçilmelidir. Zımparalama yönünün ahşabın damar lifleriyle aynı doğrultuda olması mühimdir, liflere dik yapılan hareketler boyama sonrasında derin çizikler şeklinde kendini gösterir.
Boyama kısmında su bazlı akrilik boyalar veya tebeşir boyaları kullanılabilir. Tebeşir boyalar güçlü tutunma özelliğiyle ahşap berjer yenileme adımlarını kolaylaştırır ancak üzerine koruyucu tabaka sürülmediğinde çabuk kirlenir. Bu yüzden boyama bittikten sonra su bazlı mat veya ipek mat vernikler ile koruma sağlanmalıdır. Çok parlak cilalar nostaljik duruşu bozabileceği için eskitme berjer boyama çalışmalarında ipek mat vernik kullanımı daha doğal sonuçlar verir.
Sürülen her vernik katı arasında en az 6 saat kuruma süresi bırakılmalı ve tam sertleşme gerçekleşmeden koltuğa oturulmamalıdır. Böylece berjer boyama teknikleri başarıyla tamamlanır ve boyanın dayanıklılığı artar.
Farklı Berjer Tiplerine Göre Geri Dönüşüm Fikirleri
Yenileme yapmayı düşünenler için tek bir yöntem her koltuğa uyum sağlamaz. Sektördeki tecrübelere göre koltuğun formu yapılacak müdahalenin şeklini şekillendirir. Örneğin kılıç berjer yenileme yaparken ahşap kollar çok ön planda olduğu için zımpara ve cila kalitesi kumaş kalitesi kadar etkilidir. Ahşap kısımlar iyi hazırlanmadığında en pahalı kumaş bile sönük kalır.
Kübik formdaki modern berjer tasarımlarında ise köşe dönüşleri çok keskindir ve kumaşın pot yapma ihtimali yüksektir. Bu tarz köşeli modellerde kumaş payı dikkatli hesaplanmalı, köşe katlamaları milimetrik yapılmalıdır. Hareketli veya tekerlekli berjer modellerinde ise mekanizma vidaları sıkıştırılmalı, paslanmış metal aksamlara pas sökücü sıkılarak temizlik yapılmalıdır. Tekerleklerin rahat dönmesi için rulmanlar yağlanmalı, kırık tekerlekler varsa 5 santimetre çapında yeni tekerleklerle değiştirilmelidir.
Kompakt formda olan cafe tipi berjerlerde ise dar alanlarda kullanım sıklığı göz önüne alınarak kolay silinebilen kumaşlar seçilmelidir. Bu tip küçük modellerde çok kalın süngerler veya aşırı kabarık kaplamalar koltuğun orijinal tasarımını bozar.
Patchwork ve Desenli Kumaşlarla Özgün Berjer Tasarımları
Sıra dışı bir görünüm elde etmek için patchwork berjer modelleri veya büyük geometrik desenli kumaşlar seçilebilir. Ancak bu tarz çalışmalarda dikkat edilmesi gereken esas kural, bir araya getirilecek kumaşların kalınlık ve esneme değerlerinin birbirine yakın olmasıdır. Kalın döşemelik kumaşla ince bir pamuklu kumaş birleştirilip gerdirildiğinde gerginlik farkından dolayı oturum yüzeyinde dalgalanmalar meydana gelir.
Farklı parçaları birleştirirken dikiş yerlerinin arkadan koruyucu ince tela ile desteklenmesi dikişlerin ömrünü uzatır. Oturma minderleri sürekli yüksek basınca maruz kaldığı için bu bölgelerde küçük parçalı patchwork kumaşlar yerine daha büyük, yekpare kumaş blokları kullanılmalıdır.
Geometrik, kazayağı veya ekose desenlerde ise çizgilerin simetrisi çok hassastır. Çizgilerde yaşanacak 1 santimetrelik kayma bile kaplamanın acemi durmasına yol açar. Bu hatayı önlemek için kumaş kesilmeden önce düz bir masaya serilmeli, kalıp parçaları desen yönü takip edilerek tebeşirle çizilmelidir. Desen takibi gerektiren çalışmalarda kumaş sarfiyatı fazla olacağından normal ihtiyaçtan yüzde 20 daha fazla kumaş alınması akıllıca bir tedbir olur. Bu sayede evde kendin yap berjer yenileme adımları kusursuz şekilde tamamlanır ve özgün tasarımlar ortaya çıkar.
Geri Dönüşüm Adımlarında Sünger ve Dolgu Malzemesi Değişimi
Yenileme çalışmalarının konfor düzeyini etkileyen en mühim bileşen, kumaşın altında kalan sünger katmanıdır. Kumaş ne kadar yeni olursa olsun, çökmüş ve elastikiyetini kaybetmiş bir sünger bırakıldığında koltuk konfor vermez. Bu sebeple berjer sünger değişimi yenilemenin can damarıdır.
Koltuğun oturma kısmında uzun ömürlü kullanım için en az 28 dansite, yüksek kalite arayanlar için ise 32 dansite sünger yani HR gri sünger kullanılmalıdır. Oturum minderinin sünger kalınlığı standart modellerde minimum 10 santimetre olmalıdır. Sırt bölgesi için ise daha yumuşak formdaki 22 veya 24 dansite süngerler seçilebilir. Sırt süngerinin kalınlığı genellikle 5 santimetre olarak ayarlanır.
Sünger kesildikten sonra üzerine araya koruma koymadan kumaş kaplamak yerine süngerin çevresi en az 90 gram yoğunluktaki elyaf katmanıyla sarılmalıdır. Elyaf sarılması kumaş ile sünger arasındaki sürtünmeyi önleyerek kumaşın erken aşınmasını engeller ve koltuğa daha dolgun bir form verir.
Elyafın kollarda ve köşelerde aşırı kalın kullanılmamasına dikkat edilmelidir, aksi halde köşe dönüşlerinde potluk ve kaba kabarmalar oluşur. Bu işlemler esnasında yıpranan alt kısmın korunması için koltuk astarı değişimi de tamamlanarak yenileme işlemi profesyonel bir seviyeye taşınmalıdır. Bu sayede uygulanan tüm berjer geri dönüşüm fikirleri başarıya ulaşır.
Eskiyen veya dekorasyonunuza artık uyum sağlamayan berjerlerinizi değiştirmek yerine koltuk örtüsü ile yepyeni bir görünüme kavuşturabilirsiniz. Farklı renk ve kumaş seçenekleriyle berjerinizin tarzını tamamen değiştirerek salonunuzun yeni dekorasyonuna uyum sağlayabilirsiniz. Özellikle koltuk takımından farklı, kontrast bir renk tercih ederek berjerinizi dekorasyonun dikkat çekici parçalarından biri haline getirmek de mümkün. Özel dikim koltuk örtüsü seçenekleriyle farklı form ve ölçülerdeki berjerlere uygun çözümler sunarak hem mevcut döşemeyi koruyor hem de mobilyalarınızı değiştirmeden ekonomik ve pratik bir dönüşüm sağlıyoruz.
Berjer Geri Dönüşümü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Berjer kaplamak için kaç metre döşemelik kumaş gerekir?
Orta büyüklükteki standart bir berjer kaplaması için genellikle 3 ile 5 metre arasında döşemelik kumaş yeterli olur. Geniş kollu, sırtı minderli veya ekstra yastıklı modellerde bu miktar 5 metrenin üzerine çıkabilir. Ekose veya büyük desenli kumaşlarda desenlerin birbirini takip etmesi için fazradan yüzde 20 pay eklenmesi önerilir.
Eski berjer süngeri kaç dansite olmalıdır?
Uzun ömürlü ve konforlu bir oturum alanı elde etmek adına oturma minderinde 32 dansite sünger kullanımı yıpranmayı önler. Daha az kullanılan sırt ve dış kol kaplamalarında ise 22 veya 24 dansite süngerler yumuşaklık sağlamak amacıyla kullanılır.
Berjer ahşap kolları hangi zımpara ile temizlenir?
Ahşap kollardaki eski kalın verniği ve boyayı sökmek için öncelikle 120 ya da 150 grit zımpara kağıdı kullanılmalıdır. Ahşap yüzey pürüzsüz hale geldikten sonra boyaya hazırlık amacıyla 220 veya 240 grit ince zımpara ile son kat düzeltme yapılmalıdır.
Berjer yenilerken eski sünger mutlaka değiştirilmeli mi?
Eski süngerde ufalanma, çökme, sertleşme veya üzerine basıldığında geri toplamama gibi sorunlar varsa mutlaka değiştirilmelidir. Sünger dışarıdan iyi görünse bile yılların getirdiği deformasyon nedeniyle yeni kumaş gerildiğinde çökmüş bölgeler yüzeyde dalgalanma yapar.
Berjer boyamada tebeşir boya mı akrilik boya mı daha iyi olur?
Tebeşir boya zımparalanmış yüzeylere çok hızlı tutunması ve mat bitişiyle avantaj sağlar. Su bazlı akrilik boyalar ise darbelere karşı daha dirençlidir ve kokusuzdur. Hangi boya türü seçilirse seçilsin, kolların aşınmaması için üzerine mat su bazlı vernik sürülmesi kullanım ömrünü uzatır.
Patchwork berjer günlük kullanım için dayanıklı olur mu?
Birleştirilen kumaşların tamamı benzer kalınlıkta ve döşemelik sınıfta seçilirse patchwork modeller oldukça dayanıklı olur. Dikilen ek yerlerinin arkadan koruyucu ince tela ile preslenmesi dikişlerin ömrünü uzatır ve yoğun kullanıma karşı mukavemet sağlar.
